W tomie jedenenastym Historii Śródziemia wracamy do wydarzeń z Pierwszej Ery.
Tytuł "Wojna o Klejnoty" jest jak twierdzi Christopher Tolkien, wyrażeniem bardzo często używanym przez jego ojca dla określenia ostatnich sześciu wieków Pierwszej Ery: historii Beleriandu po powrocie Morgotha do Śródziemia i wojny z Noldorami pragnącymi odzyskać skradzione Silmarille.
     Pierwszą część stanowią Gray Annals "Szare Roczniki", rozpoczynające się datą 1050 VY inaugurująca przybycie Meliany do Śródziemia i kończące się śmiercią Turina Túrambara. Roczniki zostały zarzucone przez Tolkiena kiedy wznowił opowieść o Túrinie w nowo napisanej historii, noszącej tytuł O Túrinie i Nienor.
     W części drugiej, nazwanej The Later Quenta Silmarillion znajdziemy omówione zmiany wprowadzone przez Tolkiena do rozdziałów od 9 - 15 Silmarillionu. Omówienia są zatytułowane kolejno: O Ludziach, O oblężeniu Anbandu, O Beleriandzie i jego królestwach, O Turgonie i budowie Gondolinu, Rozważania o Krasnoludach, O przybyciu Ludzi na Zachód oraz O Spustoszeniu Beleriandu i Upadku Fingolfina. Najwięcej nowych wiadomości przedstawia rozdział: Concernig Dwarves, gdzie piórem Pengolotha opisane są zwyczaje Krasnoludów i ich relacje z Ludźmi. Zostaje także obszernie wyjaśnione pochodzenie Naugrimów. Inne rozdziały stanowią uzupełnienie opublikowanych już tekstów. The Later Quenta Silmarillion zawiera wiele dokładnych map Beleriandu, ciekawostek językowych i dużo poprawek chronologicznych, obecnych zwłaszcza w Tale of Years.
     Jednym z najważniejszych dla Tolkiena tekstów były Wanderings of Húrin, stanowiące rozdział trzeci tego tomu. W historii Húrina i Morwen oraz ich dzieci pisarz szeroko i dość kompleksowo nakreślił charaktery postaci, rozbudował motywacje bohaterów i skupił się na istocie przekleństwa Morgotha. Być może ta historia miała przybrać podobną epicką formę jak Władca Pierścieni. Nie ulega jednak wątpliwości, jak twierdzi syn pisarza, że historia Húrina stała się dla Tolkiena opowieścią najważniejszą i najbardziej go absorbowała u schyłku twórczej działalności. Wanderings of Húrin traktują o wędrówkach Húrina od czasu uwolnienia go z Angbandu. Dominującym motywem jest katastrofa, którą po odnalezieniu Morweny ściąga Húrin na żyjący w Lasach Brethilu Lud Halethy.
     W części czwartej warto zwrócić uwagę na bardzo interesujący esej Quendi and Eldar, będący obszernym traktatem lingwistycznym. Ilustruje on powstawanie imion i nazw, zmiany w ich strukturze oraz historii. Znajdujemy tu także wiele tolkienowskich smaczków, przykładowo: język migowy Krasnoludów czy język Valaryjski, o którym mówi się, że spośród Eldarów opanował go tylko Fëanor (co przestaje być dziwne, kiedy przeczytamy, że np. słowo Telperion w Valaryjskim brzmi: Ibrîniðilpathânezel ). Dołączone zostały także informacje o "Przebudzeniu Quendich" i pierwszym podziale szczepów Eldarów.
     The War of the Jewells powinien zainteresować tych tolkienistów, którzy fascynują się językami Śródziemia - a zwłaszcza tych, którzy zgłębiają meandry chronologii. Z pewnością nie zawiedzie także wielbicieli historii opublikowanych w Silmarillionie, pragnących dowiedzieć się więcej o wykreowanym przez Tolkiena świecie.

© Autor: Anna Adamczyk-Śliwińska 'Nifrodel'

Powrót

Ten artykuł był czytany 52 razy.