Bibliografia


Jakub Z.Lichański
BIBLIOGRAFIA TOLKIENOWSKA


Niniejsza bibliografia powstała w roku 1996 i jest systematycznie uzupełniana. Autor prosi korzystających z tej bibliografii o wszelkie uzupełnienia pod adresem e-mail: postmaster@Lichanscy.atomnet.pl

Bibliografia polskich tłumaczeń
utworów J.R.R. Tolkiena
oraz opracowań jego twórczości


I. Tłumaczenia utworów J.R.R. Tolkiena

A. Książki

1. Hobbit czyli tam i z powrotem, tłum. Maria Skibniewska, wiersze tłum. W. Lewik, Iskry, Warszawa 1960, 1985, 1988, 1991, 1994, 1997 [wydania w oprawie kartonowej i oprawie twardej. UWAGA: przy wydaniu z 1997 r. jest informacja, iż jest wyd. XIII]; 1997 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]; 2000 (w tłum. P.Breiter, z il. A.Lee, wyd. Atlantis, Warszawa); 2003 (w tłum. A. Polkowskiego, wyd. Świat Książki)

2.1. Władca Pierścieni, tłum. Maria Skibniewska (w t. 1-2 wiersze tłum. W. Lewik, w t. 3. A. Nowicki; tytuły części: 1 - Wyprawa, 2 - Dwie Wieże, 3 - Powrót króla), Czytelnik, Warszawa 1961, 1963, 1981; Czytelnik/CIA Books/SVARO, t.1-3, Warszawa - Poznań 1990; Atlantis, Warszawa 1992 (z il. A.Lee; wydanie jednotomowe); Muza EMPiK Warszawa 1996 (wyd.kompletne, ale bez indeksów, red. M.Gumkowski, tł. wierszy W.Lewik, A.Nowicki, M.Skibniewska, T.A.Olszański; zmiana tytułu części 1 - Drużyna Pierścienia), t.1-3, Warszawa 1999, 2001 [seria: Kanon na Koniec Wieku].
2.2. Tłum. Jerzy Łoziński, (t.1-3, wiersze tłum. także M.Obarski; zmiana tytułu części 1 - Bractwo Pierścienia ), Zysk i S-ka Poznań 1996-1997, toż wyd.2 popr., Poznań 1998 (t.1-2, t. 3 w przygot., ale nie ukazał się aż do końca roku 2001), toż wyd. 3 zmienione Poznań 2001 [dwa wydania: jednotomowe oraz trzytomowe; z różnymi okładkami !].
2.3. Tłum. Maria i Cezary Frąc, t.1-3, il. Alan Lee, Amber, Warszawa 2001-2002 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber; UWAGA: wydanie z indeksem. Tom 3 tłum. także R. Derdziński, A. Januszewska, A. Jagiełowicz. Wiersze w całości tłumaczył T. Olszański. UWAGA: toż wydanie w klasycznej serii Amberu, tj. zielonej oprawie twardej].

3. Rudy Dżil i jego pies, tłum. Maria Skibniewska, Iskry, Warszawa 1962, 1965; Amber,Warszawa 1997 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

4. Rudy Dżil i jego pies. Kowal z Podlesia Większego, tłum. Maria Skibniewska, Iskry, Warszawa 1980, 1989; Amber, Warszawa

5. Kowal z Podlesia Większego, tł. M.Skibniewska, Amber Warszawa 1997 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

6. Tolkien dzieciom, Iskry, Warszawa 1994 (Rudy Dżil i jego pies. Kowal z Podlesia Większego, tłum. Maria Skibniewska, Przygody Toma Bombadila, tłum. Agnieszka Kreczmar)

7. Silmarillion, tłum. Maria Skibniewska, Czytelnik, Warszawa 1985, 1990; Amber, Warszawa 1996,1998 z il. T. Nasmitha, [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber - oprawa twarda; w tejże serii wydanie z r. 2002 bez ilustracji, w miękkiej oprawie]

8. Niedokończone opowieści Númenoru i Śródziemia, tłum. Paulina Breiter, Agnieszka Sylwanowicz, Atlantis, Warszawa 1994

9. Niedokończone opowieści. Tłum. Radosław Kot. T. 1-3. Amber, Warszawa 1995-1996, Amber Warszawa 1998, 2002 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

10. Listy od Świętego Mikołaja, tłum. Magda Iwińska, Hanna i Piotr Paszkiewiczowie, Rebis, Poznań 1994; tłum. Paulina Breiter, Prószyński i S-ka, Warszawa, 2001

11. Drzewo i liść, tłum. Joanna Kokot, Marek Obarski, Krzysztof Sokołowski, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 1994

12. Drzewo i liść, wyd.2, tłum. J. Kokot, Jakub Z. Lichański, K. Sokołowski, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2000

13. Księga zaginionych opowieści [cz.I], tłum. Magda Pietrzak-Merta, Atlantis, Warszawa 1995

14. Ostatnie legendy Śródziemia. [cz.II Księgi zaginionych opowieści], tłum.Magda Pietrzak-Merta, Atlantis, Warszawa 1996
Uwaga: wyszły także w serii Wydawnictwa Amber (w trzech tomach, tłum R.Kot, Warszawa 1998)

15. Przygody Toma Bombadila, tł. Aleksandra Jagiełowicz, Amber Warszawa 1997 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

16. Pan Gawen i Zielony Rycerz. Perła. Król Orfeo, tł. Andrzej Wicher, Amber Warszawa 1997 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

17. Władca Pierścieni - wiersze, tł. Tadeusz A. Olszański, Amber-Warszawa 1998, toż wyd.2, Warszawa 2001 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]; w 2002 ukazały się z nową obwolutą.

18. Łazikanty, przeł. Paulina Braiter, Prószyński i S-ka, Warszawa 1998

19. Listy, red. H.Carpenter, współpr. Ch. Tolkien, tł. A.Sylwanowicz, Zysk i S-ka, Poznań 2000

20. Potwory i krytycy, red. Chr. Tolkien, tł. T.A.Olszański, Zysk i S-ka, Poznań 2000

21. Rudy Dżil i jego pies. Przygody Toma Bombadila, tł. M. Skibniewska, A. Jagiełowicz, Warszawa 2002 Amber [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber].

22. Kowal z Przylesia Większego. Przygody Toma Bombadila, tł. C. Frąc, A. Jagiełowicz, Warszawa 2002 Amber [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

23. Gospodarz Gil z Ham. Przygody Toma Bombadila, tł. C. Frąc, A. Jagiełowicz, Warszawa 2002 Amber [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]


B. Fragmenty utworów J.R.R. Tolkiena

(przekłady w czasopismach, fanzinach, pracach dyplomowych itp.)

1. On Fairy Stories - fragmenty w przekładzie Michała Błażejewskiego
"Gwaihirzę" Nr 53 (XI 93), "Gwaihirzę" Nr 54 (XII 93), "Gwaihirzę" Nr 55 (I 94)

1.1 On Fairy Stories - fragmenty w przek3adzie Aleksandry Wieruckiej w pracy dyplomowej Koncepcja baśni J.R.R. Tolkiena i jej realizacja w małych tekstach literackich, Gdańsk 1994 - przedruk w "Gwaihirzę" Nr 63 (IX 94)

2. Mr. Bliss (Pan Bliss), tłum. Aleksandra Wierucka
"Gwaihirzę" Nr 45 (II 93) cz. 1, "Gwaihirzę" Nr 46 (III 93) cz. 2 (całość wydana
nakładem Śląskiego Klubu Fantastyki dla celów wewnątrzklubowych; fragmenty w pracy dyplomowej Koncepcja..., por. poz. 1.1)

3. Leaf by Niggle (Liść, dzieło Niggle'a), tłum. Krzysztof Sokołowski
"Fantastyka" Nr 2/85
3.1 Liść, dzieło Niggle'a, tłum. Aleksandra Wierucka w pracy dyplomowej Koncepcja..., por. poz. 1.1; przedruk w "Gwaihirzę" Nr 63 (IV 94)
3.2 Liść Drobniaka, tłum. Józef Brodzki w "Życie i Myśl" 4/94

4. Mythopoeia, tłum. Jakub Z. Lichański, "Gnosis" Nr 7 (1995), s. 37-39.

5. Wiersze z Władcy Pierścieni w przekładzie (i z dodanymi tytułami) Tadeusza Olszańskiego:
Hymn do Elbereth, Duma o Earendilu, Pieśń o Złotych Liściach, Pieśń tęsknoty Aragorna, Lament Żwawca, Pobudka Entów, Wieszczba Malbeth, Improwizacja Sama, Śpiew orła nad Minas Tirith, w: "Gwaihirzę" Nr 50 (VII-VIII 93)

Zaklęcie upiora Kurhanu, Oliphaunt, Zaklęcie athelas, Piosenki Golluma, Pieśń o Nimrodel, Śpiewka Bilba w Rivendell, Śpiewka Sama i Pippina, Pieśń o lesie, Pobudka Rohirrimów, Pieśń bojowa Rohirrimów, Wiersz nad ciałem Theodena, Nagrobek Śnieżnogrzywego, w:"Gwaihirzę" Nr 55 (I 94)

Pieśń bojowa Eomera, Pieśń nad grobem Theodena, w: "Gwaihirzę" Nr 57 (III 94)

Piosenka pożegnalna, Lament Galadrieli, Wiersz-zagadka o Entach, Fragment z Pieśni Dziejów, Pieśń Legolasa (pierwsza), Pieśń Legolasa (druga), Pożegnalna piosenka Froda, w: "Gwaihirzę" Nr 59 (V 94)

Pieśń o Gil-Galadzie, Pieon o Lorien, Przepowiednia o Królu, w: "Gwaihirzę" Nr 60 (VI 94)

Posłanie Galadrieli, w: "Gwaihirzę" Nr 61 (VII 94)

Treny po Boromirze, w: "Gwaihirzę" Nr 61 i 63 (IX 94)

6. Władca Pierścieni - Dodatek D (Appendix D) O kalendarzach - tłum. Ryszard Derdziński, w: "Gwaihirzę" Nr 33 (II 92); Dodatek E (Appendix E) O pismach - tłum. Ryszard Derdziński, w: "Gwaihirzę" Nr 35 (IV 92)

7.1 The Father Christmas Letters (Listy Świętego Mikołaja), tłum. Andrzej Kowalski
"Gwaihir" Nr 1 - "1925" i "1926", "1927"
"Gwaihir" Nr 2 - "1929" i "1928"
"Gwaihir" Nr 16 - "1929" (IX 90)
"Gwaihir" Nr 52 - "1929" (1992)
7.2 The Father Christmas Letters (Listy gwiazdkowe 1925, 1933, 1935, 1939, list ostatni), tlum. H. Truba, P. Paszkiewicz, "Ład" 1982 nr 38, s. 6

8. Przygody Toma Bombadila - fragmenty
Ostatni statek, tłum. Maciej Wygnański, "Gwaihirzę" Nr 50 (VII-VIII 93)
Ostatni statek, tłum. Maria Augustyniak, "Gwaihirzę" Nr 17 (X 90)
Skarb, tłum. Maciej Wygnański, "Gwaihirzę" Nr 44 (I 93)
Cień (Cień narzeczonej), tłum. Maciej Wygnański, "Gwaihirzę" Nr 48 (IV 93)

9. Niedokończone opowieści...
fragment Aldarion i Erendis. Opowieść o żonie marymarza, tłum. K. Sokołowski,
"Feniks" 1989
fragment Narn i Hin Hurin (The Tale of Children of Hurin), tlum. Grzegorz Szczepanik, "Czerwony Karzeł" Nr 3/92
fragment Hurin i Morgoth (The Tale of Children of Hurin), tłum. Grzegorz Szczepanik,
"Dragon Helm" Nr 1/kwiecień 1992
Istari, tłum. Agnieszka Sylwanowicz, "Gwaihirzę" Nr 17 (X 90), 18 (XI 90) i 19 (XII 90)
Klęska na polach Gladden, tłum. Agnieszka Sylwanowicz, "Gwaihirzę" Nr 20 (I 91 ) i 21 (II 91)
O Tuorze i jego przybyciu do Gondolinu, tłum. Paulina Braiter, "Nowa Fantastyka" Nr 9/94
Smoczy hełm, tł., Marek Michowski, "Collaps" Informator Gdańskiego Klubu Fantastyki, 1986, nr 6, s.1-2.

10. Sauron Defeated (The History of Middle-Earth, t. IX); rozdz. XI The Epilogue (Epilog, tłum. Agnieszka Sylwanowicz, "Gwaihirzę" Nr 50 (VII-VIII 93) i Nr 51 (IX 93)

11. Lost Road and other writing (The History of Middle-Earth, t.V); Drugie proroctwo Mandosa, tłum. Tadeusz Olszanski, "Gwaihirzę" Nr 44 (I 93)

12. Silmarillion (fragmenty), tłum. Maria Skibniewska , "Radar" 51/52/1984, 3-46/85, 1- 12/86

13. Goblin Feet w: Tolkien: A Biography by H. Carpenter, opracowanie Michał Błażejewski, tłum. Michał Błażejewski. Biografia wydana na użytek Śląskiego Klubu Fantastyki, a także , "Gwaihirzę" Nr 18-51 (XI 90 - IX 93)

14. Księga zaginionych opowieści (fragment), tłum. Magda i Tomasz Merta
Opowieść o Tinúviel, "Nowa Fantastyka" nr 9:95

15. Ostatnie legendy Śródziemia. [ cz.II Księgi zaginionych opowieści, fragment], tł. Magda Pietrzak-Merta, Turambar i Foalókë, "Nowa Fantastyka" 1996, nr 9 i 10

16. Księga zaginionych opowieści. Część druga, Historia Eriola, zwanego też Aelfwinem, tł., M.Michnowski, "Collaps" Informator Gdańskiego Klubu Fantastyki, 1987, nr 14, s.13-14.


I.A. Komiksy


1. J. R. R. Tolkien, Hobbit, opr. D. Wenzel, Ch. Dixon, S. Deming, tł. zbiorowe, Kraków 2002 Wyd. Zielona Sowa [dwa wydania: w oprawie kartonowej i oprawie twardej]


II. Książki oraz fragmenty książek o J.R.R. Tolkienie


Książki:


1. J.E.A. Tyler, Tolkien. Przewodnik encyklopedyczny. Tłum. zbiorowe. CIA Books- SVARO, Ltd Poznań 1992

2. M. Błażejewski, J.R.R. Tolkien. Powiernik Pieśni, Phantom Press, Gdańsk 1993

3. B. Strachey, Podróże Froda. Atlas do "Władcy Pierścieni" J.R.R. Tolkiena, Wydawnictwo Zysk i S-ka , Poznań 1994

4. D. Day, Bestiariusz Tolkienowski, tł. R.Giedrojć, J.Kokot, J.Z.Lichański, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 1996. W 2002 z nową obwolutą.

5. B. Sibley, J. Howe, Tam i z powrotem. Mapa do Hobbita, tł., J. Kokot, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 1996

6. Światy Tolkienowskie. Wizje Śródziemia. Album, tł. M. Skibniewska, J. Kokot, Zysk i S-ka, Poznań 1996

7. B. Iwicka, Kultura Śródziemia w końcu trzeciej i na początku czwartej ery, Gdańsk 1996

8. J.R.R.Tolkien: recepcja polska. Studia i eseje, red. J. Z. Lichański, Warszawa 1996

9. H. Carpenter, J.R.R.Tolkien: Wizjoner i marzyciel, tł. Agnieszka Sylwanowicz, Wydawncitwo Alfa, Warszawa 1997

10. D. Day, Pierścień Tolkiena, il. A. Lee, przekł. Maciej Antosiewicz, Amber, Warszawa 1997 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]; w 2002 z nową obwolutą.

11. A. Murray, Zagadki Tolkienowskie, tł. Magdalena i Michał Bruczkowscy, Amber 1997 Warszawa [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

12. A. Zgorzelski, The Syncretic Nature of J. R. R. Tolkien's THE LORD OF THE RINGS, Gdańsk 1997 [seria: Interpretations of British Literature, 16]

13. D. Grotta, Tolkien, twórca Śródziemia, biografia, tł. Marcin Wawrzyńczak, Prószyński i S-ka, Warszawa 1998

14. R. Foster, Encyklopedia Śródziemia, przekł. Andrzej "Bilbo" Kowalski, Tadeusz A. "Halbarad" Olszański, Agnieszka "Evermind" Sylwanowicz, Amber Warszawa 1998 [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]

15. K. W. Fonstad, Atlas Śródziemia, tł. Tadeusz A.Olszański Amber 1998 Warszawa [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber]; w 2002 z nową obwolutą.

16. P. H. Kocher, Mistrz Śródziemia, tł. Radosław Kot, Amber 1998 Warszawa [seria: Dzieła tolkienowskie w Wydawnictwie Amber, (sic!)]; w 2002 z nową obwolutą.

17. H. Carpenter, Inkilngowie, tł. Zbigniew A. Królicki, Poznań 2000

18. Chr. Garbowski, Recovery and Transcendence for the Contemporary Mythmaker. The Spiritual Dimension in the Works of J.R.R.Tolkien, Lublin 2000

19. T. A. Olszański, Zarys teologii Śródziemia i inne szkice tolkienowskie, Gdańsk 2000 [seria: Anatomia Fantastyki, nr 11]

20. A. Kawiński, Tolkien: barwy pieśni. Opisanie muzycznego świata Śródziemia, Gdańsk 2001 [seria: Anatomia Fantastyki, nr 12]

21. J. Pearce, Tolkien: człowiek i mit, tł. J.Kokot, Poznań 2001 Zysk i S-ka

22. T. A. Shippey, Droga do Śródziemia, tł. J. Kokot, Poznań 2001 Zysk i S-ka

23. M. Coren, Tolkien. Człowiek, który stworzył "Władcę Pierścieni", tł. A. Sylwanowicz, Poznań 2002 Wyd. Media Rodzina

24. L. Carter, Tolkien: świat "Władcy Pierścieni", tł. A. Sylwanowicz, posłowie J. Z. Lichański, Warszawa 2003 Wyd. Iskry [zawiera polską bibliografię tolkienowską]

25. M. White, Tolkien. Biografia, tł. K. I M. Majchrzak, Poznań 2003 Rebis [zawiera bibliografię anglojęzyczną do Tolkiena]

26. A. Kubala, Przewodnik po nazwach miejscowych Śródziemia, Warszawa 2003 Amber [seria: dzieła Tolkiena w Wydawnictwie Amber]

27. P. Gulisano, Tolkien. Mit i łaska, tł. A. Kuciak, Poznań 2002 Wyd. W drodze

28. D. Colbert, Magiczny świat "Władcy Pierścieni", tł. A. Sylwanowicz, Warszawa 2003 Wyd. W. A. B.

29. J. Pearce, red., Tolkien: księga pamiątkowa: studia o spuściźnie literackiej, tł. J. Kokot, Poznań 2003 Wyd. Zysk i S-ka

30. J. Z. Lichański, Opowiadania o...krawędzi epok i czasów Johna Ronalda Reuela Tolkiena czyli metafizyka, powieść, fantazja, Warszawa 2003 Wydawnictwo DiG [zawiera polskojęzyczną bibliografię tolkienowską]

31. A. Szyjewski, Od Valinoru do Mordoru: świat mitu a religia w dziele Tolkiena, Kraków 2004

32. T.A. Shippey, J.R.R. Tolkien: pisarz stulecia, tł. J. Kokot, Poznań 2004 Wyd. Zysk i S-ka [zawiera wybraną bibliografię anglojęzyczną]


Fragmenty książek:


1. H. Carpenter, J.R.R. Tolkien: A Biography, oprac. M. Błażejewski: "Gwaihirzę" 18 (XI 90) cz. I, "Gwaihirzę" 20 (I 91) cz. II, "Gwaihirzę" 22 (III 91) cz. III ( 1. połowa), "Gwaihirzę" 23 (IV 91) cz. III (2. połowa), "Gwaihirzę" 25 (VI 91) cz. IV, "Gwaihirzę" 26 (VII 91) cz. V, "Gwaihirzę" 29 (X 91) cz. VI, "Gwaihirzę" 30 (XI 91) cz. VII, "Gwaihirzę" 31 (XII 91) cz. VIII, "Gwaihirzę" 33 (II 92) cz. IX,
"Gwaihirzę" 34 (III 92) cz. X, "Gwaihirzę" 35 (IV 92) cz. XI, "Gwaihirzę" 36 (V 92) cz. XII, "Gwaihirzę" 37 (VI 92) cz. XIII, "Gwaihirzę" 38-39 (VII-VIII 92) cz. XIV, "Gwaihirzę" 40 (IX 92) cz. XV, "Gwaihirzę" 41 (X 92) cz. XVI, "Gwaihirzę" 42 (XI 92) cz. XVII, "Gwaihirzę" 43 (XII 92) cz. XVIII, "Gwaihirzę" 44 (I 93) cz. XIX, "Gwaihirzę" 45 (II 93) cz. XX, "Gwaihirzę" 46 (III 93) cz. XXI, "Gwaihirzę" 47 (IV 93) cz. XXII, "Gwaihirzę" 48 (V 93) cz. XXIII, "Gwaihirzę" 49 (VI 93) cz. XXIV, "Gwaihirzę" 50 (VII-VIII 93) cz. XXV, "Gwaihirzę" 51 (IX 93) cz. XXVI

2. Barbara Strachey, The Journey of Frodo, tłum. Andrzej Kowalski: "Gwaihirzę" 48 (V 93), "Gwaihirzę" 49 (VI 93), "Gwaihirzę" 50 (VII-VIII 93), "Gwaihirzę" 51 (IX 93), "Gwaihirzę" 52 (X 93), "Gwaihirzę" 53 (XI 93), "Gwaihirzę" 54 (XII 93), "Gwaihirzę" 55 (I 94), "Gwaihirzę" 56 (II 94)

3. David Day, A Tolkien Bestiary, fragmenty w tłum. Aleksandry Jagiełłowicz: "Gwaihirzę" 54 (XII 93) cz. I, "Gwaihirzę" 55 (I 94) cz. II, "Gwaihirzę" 56 (II 94) cz. III, "Gwaihirzę" 57 (III 94) cz. IV, "Gwaihirzę" 58 (IV 94) cz. V

4. Foster M., The Complete Guide to Middle-earth, fragmenty [ lit.A-H] tłum.Andrzej Kowalski:
"Fikcje" 1983, nr 7-10; 1984, nr 1-3, 5-6, 10-12; 1985, nr 1-6, 10-12; 1986, nr 1-4, 10-12; 1987, nr 1-3, 4-6, 10-12; 1988, nr 1-3.


II. Opracowania


A. Artykuły


Bilska A.: Odpowiedzialność za świat. "Radar" 1985, nr 1, s. 14-15, il.
Błażejewski M., John Ronald Reuel Tolkien (1892-1973), :Sfinks. Magazyn Informacyjny SF&F Księgarnia Verbum 2", 3(7) 1995, s.3-10.
Borkowicz J.: Tolkien - współczesny Homer, "Więź" 2002:3
Czeżyk M.: Extratextual perspectives of two trilogies. "Zeszyty Naukowe Wydz. Humanist. Uniwersytetu Gdanskiego. Filologia Angielska" 1988, nr 8, s. 75-89, rys., tab.
Edelson M.: Mechanisms of allegorical evocation in. J.R.R. Tolkien's trilogy "The Lord of the Rings". Studia Filologiczne. WSP Bydgoszcz - Zeszyty Naukowe 1979, z. 8, s. 3-25.
Fijałkowski T., Tolkien: hobbici i krytycy, "Tygodnik Powszechny" 2002, nr 8 [w tym numerze także krótkie wypowiedzi różnych osób nt Tolkiena]
Garbowski Chr., J.R.R.Tolkien: między sprawiedliwością a nadzieją, "Przegląd Powszechny", nr 1/905, 1997, s.80-86.
- Eucatastrophe and the Gift of Iluvatar, "Mallorn", t.35, 1997, s.25-32.
- , The Silmarillion and Genesis: The Contemporary Artist and the Present Revelation, "Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowskiej, Sectio EF Philologiae, t.15, 1998, s.39-49.
- , Kosmologia w "Silmarillionie" Tolkiena. w: Z Bogiem przez wieki: inspiracje i motywy religijne w literaturze polskiej i literaturach zachodnioeuropejskich XIX i XX wieku, red. P.Żbikowski, Rzeszów 1998, s.383-392.
- , The History of Middle-Earth: From a Mythology for England to a Recovery of the Real Earth, "Mallorn" 37 (1999), s.21-27.
- , J.R.R.Tolkien's Middle-Earth: The Dialogic Component of Modern Myth-Making. w: The Ways of Creative Mythologies: Imagined Worlds and Their Makers, red. M.Kuteeva, Telford 2000, t.2, s.4-13.
Hartwig-Sosnowska J.:Władca Pierścienia; cały świat w każdym z nas. W: tejże, Wyobraźnia bez granic, Warszawa 1987, s. 124-162.
Kokot J.: Między muzyką a literaturą. Superorganizacja piosenki "The road goes ever on" J.R.R. Tolkiena i D. Swana. "Litteraria" t, 21, 1989, s. 139-163, nuty.
-, Dynamics in Correlation. Words and Music in a Song by J.R.R. Tolkien and Donald Swann. "Inklings. Jahrbuch für Literatur und Ästhetik" Bd. 5, 1987, s. 311- 334.
-, Cultural Functions Motivating Art: Poems and Their Context in "The Lord of the Rings" by J.R.R. Tolkien, "Inklings...", Band 10, 1992, s. 191-207.
-, Funkcje kulturowe wypowiedzi artystycznych w "The Lord of the Rings" J.R.R. Tolkiena. W: tejże, Tekst w tekście, Gdańsk (1993), s. 17-43.
Kot R.: Którędy do Śródziemia? "Argumenty" 1986, nr 12, s. 12, il.
Kubiak K.: Przypominamy świat Śródziemia. Próba etnologicznego odczytania "Władcy Pierścieni" J.R.R. Tolkiena. "Etnografia Polska" t. 28: 1984, z. 2, s. 270-283, tab., wykr.
Kubiński W., Comprehending the Incomprehensible. On the Pragmatic Analysis of Elvish Texts in "The Lord of the Rings", "Inklings..." 1989, Band 7, s. 63-81.
Kuncewicz P.: Tolkien czyli świat. "Współczesność" 1963, nr 24, s. 9.
Lichański J.Z.: Człowiek, który stworzył Imperium Ciemności. "Kurier Polski" 1992, nr 43, s. 4.
-, Żegnaj, Europo, piękna tradycja skończona. "Europa" 1993, nr 1, s. 35-41.
-, J.R.R. Tolkien. "Twórczość" 1993, nr 12, s. 131-134.
-, Mythopoeia J.R.R. Tolkiena. "Gnosis", 7 (1995), s. 32-39.
-, Quenta Silmarillion - kształtowanie mitu. W: Écriture/Pisanie, Warszawa 1995
- , Epos i retoryka. Przypadek Tolkiena. w: Literatura i kultura popularna, seria VII, red. T.Żabski, Wrocław 1998, s.87-101.
- , Epos i retoryka. Prolegomena do badań literatury fantasy. Propozycja definicji. w: Retoryka i badania literackie, red. J.Z.Lichański, Warszawa 1997, s.125-166.
- , Jak Shire zostało Włością? "Nowa Fantastyka" 1998, nr 3, s.70-71.
- , Jaki Tolkien? O problemach tłumaczenia utworów literackich Johna Ronalda Reuela Tolkiena. w: Przekładając nieprzekładalne, red. W.Kubiński, O.Kubińska, T.Z.Wolański, Gdańsk 2000, s. 379-389.
- , Tolkien. Nieustająca radość czytelników. "Nowe Książki" 2002, nr 4, s. 70-71.
- , Tolkien zniszczony [o rzekomych kontynuacjach Tolkiena]. w: J. Z. Lichański, red., Uwieść słowem czyli retoryka stosowana, Warszawa 2003, s. 283-298.
Mroczkowski P., John Ronald Reuel Tolkien, "Tygodnik Powszechny" 1973, nr 40, s. 4-5, 7.
- Uczonośc a wyobraźnia w Oksfordzie. w: tegoż, Dżentelmeni i poeci. Eseje z literatury angielskiej, Kraków 1975, s. 278-307.
- , Oksfordzcy mistrzowie wyobraźni, z profesorem Przemysławem Mroczkowskim rozmawia Tomasz Fijałkowski, "Tygodnik Powszechny, 1994, nr 14
Olszański T.A.: Dlaczego Tolkien? "Magazyn Literacki" 1993, nr 2, s. 67-72.
- , Evil and the Evil One in Tolkien's Theology , [w:] Proceedings of the Tolkien Centernary Conference - 1992, Altadena 1995, s.298-300.
Osęka M.: Kiedy grafik tłumaczy pisarza. (Ilustracje Jana Młodożeńca do powieści J.R.R. Tolkiena "Hobbit"). "Literatura na Świecie" 1980, nr 12, s. 328-331.
Przybyłek M., Obraz mężczyzny w trylogii J.R.R.Tolkiena. [w:] tegoż, Postacie mężczyzn (Homer, Tolkien), Warszawa 1995, s.14-19.
Sawa H., Short History of the Territorial Development of the Dvarvish Kingdoms in the Second and Thirt Ages of Middle-earth. [ w:] Proceedings of the Tolkien Centernary Conference - 1992, op.cit., s.396-410.
Sapkowski A., Ratujmy elfy czyli Mordoru zakusom wrażym kres położym. "Nowa Fantastyka" 1997, nr 12, s.65-67.
Skórska M.: Totalna animacja. Krytycy o fantastyce. "Nowa Fantastyka" 1991, nr 6.
Ślósarska J.: Wędrówka na Górę Przeznaczenia. W: tejże, Rozum, transcendencja i zło w literaturze, Łódź 1992, s. 90-110.
Sokołowski K.: Fenomen Tolkiena. "Fantastyka" 1985, nr 2, s. 4-6, il.
-, Tolkien. "Radar" 1985, nr 14/15, s. 28-29, il.
-, Zaczarowany świat. Fan-Klub im. Tolkiena. "Radar" 1986, nr 16, s. 20-21, il.
Stiller R., Renesans epiki na zakrętach. W: "Osnowa. Sztuka odbioru. Almanach". Red. J. Poradecki, Łódź 1980, s.
Szurek A., Teorie fikcji i problemy analizy "Władcy Pierścieni" J.R.R.Tolkiena. w: Retoryka i badnia literackie, op.cit., s.45-54.
Węgrodzka J., The Hero Stereotype and its Modifications in J.R.R. Tolkien's "The Lord of the Rings", "Arda", 1988-1991, vol. VIII-IX (druk 1994), s. 80-89.
Wicher A.: The artificial mythology of "The Silmarillion" by J.R.R. Tolkien. "Kwartalnik Neofilologiczny" 1981, s. 3/4, s. 399-405.
-, The disturbed utopia of "The Lord of the Rings" by J.R.R. Tolkien. "Prace Naukowe U. Śl. Prace Historycznoliterackie" 1980, t. 15, s. 76-87.
Wydmuch M.: Goście w raju. "Kultura" 1979, nr 9, s. 5.
Zgorzelski A.: Time Setting in J.R.R. Tolkien's "The Lord of the Rings", "Zagadnienia Rodzajów Literackich", t. XIII, z. 2 (25), 1971, s. 91-100.
-, Konwencje gatunkowe i rodzajowe w powieści J.R.R. Tolkiena. W: tegoż, Kreacje świata sensów, Łódź 1975, s. 52-78.
-, The Lyrical in Tolkiens Trilogy. "Inklings". Bd. 4, 1986, s. 87-106.
-, Does Tolkien Provoke us to Comprehend Elvish Texts?, "Inklings..." 1990, Band 8, s. 47-51.
- , Czy Pan lubi Tolkiena?, "Przegląd Powszechny" 2002, nr 12, s. 373-384.
Ziółkowski A.: J.R.R. Tolkien albo baśń zrehabilitowana. "Znak" 1983, nr 9, s. 1479-1490.
-, Tolkien oder das rehabilitierte Märchen. "Inklings". Bd. 3, 1985, s. 141-147.
Żuliński L.: Sumienie słów. "Akcent" 1985, nr 4, s. 54-58.
Żylińska J.: Świat zaginiony. "Twórczość" 1986, nr 6, s. 113-117.

UWAGA;
1. "Dialog" 2002: , s. , zamieścił dyskusję nt Tolkiena
2. "Znak" 2004:9 (592), s. 14-86, zamieścił wypowiedzi następujących osób nt Tolkiena (wg kolejności tekstów): Wit Szostak (14-18), Andrzej Szyjewski (19-34), o. Joachim Badeni (35-54), Andrzej Franaszek (55-59), Tadeusz Jagodziński (59-61), Wiesław Juszczak (62-69), Jakub Z. Lichański (69-72), Tadeusz A. Olszański (72-74), Elżbieta Wolicka (75-79), Michał Bardel (80-85), inf. bibliograficzna (86).

A.1. Czasopisma [w wyborze, por. uwaga na końcu bibliografii]

1. SFINKS 3(7), 1995 [numer częściowo poświęcony J. R. R. Tolkienowi; tu także informacja o czasopismach]
2. SFINKS 3(24), 2002 [numer częściowo poświęcony filmowi wg Władcy Pierścieni]
3. Gwaihir 6, 2000 [ważny jest wstęp do tego numeru wyjaśniający historię niektórych czasopism związanych, choć częściowo, z J. R. R. Tolkienem], także 7, 2003 [numer w całości tolkienowski]
4. Aiglos [pismo wychodzi od stycznia 2004]

Por. dalej działy E i F.


B. Recenzje


Hobbit
- K. Kuliczkowska, "Nowe Książki" 1960, nr 24, s. 1476-1477.
- J. Stawinski, "Nowe Książki" 1962, nr 2, s. 74-75
- K. Sokołowski, "Fantastyka" 1986, nr 7, s. 60.
- A. Zgorzelski, "Nowe Książki" 1986, nr 2, s. 80-82.
- mec [notka] SFinks 4(16) 1997, s.22

Władca Pierścieni
- P. Mroczkowski, "Przegląd Kulturalny" 1961, nr 49, s. 4.
- J. Stawiński, "Nowe Książki" 1962, nr 2, s. 74-75.
- P. Mroczkowski, "Przegląd Kulturalny" 1962, nr 51/52, s. 9.
- P. Mroczkowski, "Więź" 1964, nr 2, s. 97-98.
- J. Wilhelmi, "Kultura" 1966, nr 22, s. 3.
- B. Rudzka, "Nurt" 1966, nr 12, s. 46-47.
- A. Drawicz, "Tygodnik Powszechny" 1982, nr 42, s. 6.
- W. Woroszylski, "Więź" 1982, nr 10, s. 156-160.
- M. Wydmuch, "Nowe Książki" 1983, nr 4, s. 13-14.
- M. Fostowicz, "Odra" 1984, nr 3, s. 99-100.
- A. Krawczuk, "Życie Warszawy" 1984, nr 161, s. 5.
- R.A. Ziemkiewicz, "Fenix" 1991, nr 5, s. 125-131.
- A. Bela, "Arka" 1991, nr 4, s. 125-131.
- J.Z. Lichański, "Nowe Książki" 1993, nr. 12, s. 44-45.
- J. Hartwig-Sosnowska, "Ex Libris" 1994, nr 4, s. 3.
- mec [nota o tł. J.Łozińskiego] SFinks 4(12) 1996, s.23
- mec [nota o tł. J.Łozińskiego] SFinks 1(13) 1997, s.31
- W.Sedeńko [nota o tłumacz. J.Łozińskiego] SFinks 1(13) 1997, s.41
- mec [nota o wyd.MUZY] SFinks 1(13) 1997, s.31-32.
- "Feniks" 1997, nr 4 (Dyskusja wokół tłumaczenia J.Łozińskiego: A. Sylwanowicz, TAO, D. Zientalak, T. Zysk )
- "Nowa Fantastyka" 1997, nr 5 (Dyskusja wokół tłumaczenia J.Łozińskiego)
- W.Orliński, "Gazeta Wyborcza" 1998, nr 109, s.16
- A.D.Kamińska, "Nowa Fantastyka" 1998, nr 3, s.70-71.

Rudy Dżil i jego pies
- Z. Jaremko-Pytowska, "Nowe Książki" 1962, nr 16, s. 978-979.
- dragon [notka] SFinks 4(16) 1997, s.22

Rudy Dżil i jego pies. Kowal z Podlesia Większego
- I. Tessarowicz, "Nowe Książki" 1980, nr 20, s. 67-68.

Kowal z Podlesia Większego
- dragon [notka] SFinks 4(16) 1997, s.22

Pan Gawen i Zielony Rycerz. Perła. Król Orfeo
- th [notka] SFinks 4(16) 1997, s.22

Przygody Toma Bombadila
- dragon [notka] SFinks 4(16) 1997, s.22

Silmarillion
- A. Drawicz, "Tygodnik Powszechny" 1986, nr 28, s. 7.
- M.A. Kowalski, "Przegląd Tygodniowy" 1986, nr 11, s. 13.
- K. Sokołowski, "Fantastyka" 1986, nr 7, s. 60.
- A. Brzozowska, "Kobieta i Życie" 1986, nr 18, s. 15.
- A. Zgorzelski, "Nowe Książki" 1986, nr 2, s. 80-82, il.
- mec [notka] SFinks 1(13) 1997, s.31.
- th [notka] SFinks 4(16) 1997, s.22

Ostatnie opowieści Śródziemia (t.1-2)
- dragon [notka] SFinks 1 (9) 1996, s.37 (t.1)
- dragon [notka] SFinks 4 (12) 1996, s.39 (t.2)

Niedokończone opowieści Númenoru i Śródziemia
- J.Z. Lichański, "Nowe Książki" 1994, nr 12, s. 31-32.
- mec [notka] SFinks 1(17) 1998, s.24

Tolkien dzieciom
- K. Lipka, "Nowa Fantastyka" 1994, nr 9, s. 68.
- J.Z. Lichański "Nowe Książki" 1994, nr 12, s. 31-32.

Władca Pierścieni-Wiersze
- J.Z.Lichański, "Nowe Książki" 1998 nr 10, s.66
- th [notka] SFinks 1(17) 1998, s.24

Księga Zaginiony Opowieści (tł. R.Kot)
- mec [notka] SFinks 1(17) 1998, s.24

Łazikanty
- J.Z.Lichański, "Nowy Książki" 1998 nr 10, s.67

Pogromca Smoków. Wg J.R.R. Tolkiena. Teatr Telewizji, Katowice
- H. Sławińska, "Kierunki" 1985, nr 37, s. 13.

Tyler J.E.A., The Tolkien Companion (1976)
- T. Kieniewicz, "Literatura na Świecie" 1977, nr 11, s. 321-326.

Tyler J.E.A., Tolkien. Przewodnik encyklopedyczny (1993);
M. Błażejewski, Powiernik pieśni (1993)
- J.Z. Lichański, "Nowe Książki" 1993, nr 12, s. 44-45.

J.R.R.Tolkien: recepcja polska (1996)
- M.Pąkciński, "Nowe Książki" 1997, nr 7, s.40-42.
- G.Kranz, " Inklings. Jahrbuch für Literatur und Ästhetik" 1997, Bd.15, s.168-170.
- th [notka] SFinks 1(13) 1997, s.29.

Tam i z powrotem. Mapa do Hobbita
- mec [notka] SFinks 2(10) 1996, s.41

D,Day Bestiariusz Tolkienowski
- th [notka] SFinks 2(10) 1996, s.36.
Światy Tolkienowskie. Wizje Śródziemia
- th [notka] SFinks 4(12) 1996, s.23.

A,Murray, Zagadki Tolkienowskie
- bzzzz [notka] SFinks 4(16) 1997. s.21

D.Grotta, Tolkien: twórca Śródziemia
- th [notka] SFinks 1(17) 1998, s.18

R.Foster, Encyklopedia Śródziemia
- th [notka] SFinks 1(17) 1998, s.17

[Seria: Dzieła Tolkienowskie w Amberze]
- J.Z.Lichański, "Nowa Książki" 1998 nr 10, s.77

J. Pearce, Tolkien
- J.Z.Lichański, "Nowe Książki" 2001, nr 12, s.24

P. Gulisano, Tolkien
- J. Z. Lichański, "Nowe Książki" 2003, nr 11, s. 26-27

J. Pearce, red., Tolkien
- J. Z. Lichański, "Nowe Książki" 2003, nr 11, s. 26-27

UWAGA 1 - niniejsza bibliografia nie odnotowuje recenzji z filmu oraz okazjonalnych artykułów poświęconych J. R. R. Tolkienowi, które ukazały się w różnych pismach na marginesie filmu.
UWAGA 2 - niniejsza bibliografia nie odnotowuje także wydawnictw takich, jak kalendarze ścienne, kalendarzyki, fotosy i inne okazjonalne wydawnictwa związane z filmem.


C. Hasła w encyklopediach i słownikach oraz studiach ogólnych


1. Słownik literatury popularnej, red. T.Żabski, Wrocław 1997, hasła (Hobbit, Władca Pierścieni, Tolkien J.R.R., oraz wzmianki w innych hasłach)
2. A. Z. Makowiecki, Słownik postaci literackich, Warszawa 2000
3. I. Asimov, Magia i złoto. Eseje, tł. J. Kowalczyk, Poznań 2000
4. A. Sapkowski, Rękopis znaleziony w smoczej jaskini, Warszawa 2001
5. E. Rudolf, Świat istot fantastycznych we współczesnej literaturze popularnej, Wałbrzych 2001


C.1. Utwory literackie poświęcone J. R. R. Tolkienowi


1. W hołdzie królowi. Opowieści poświęcone J. R. R. Tolkienowi, red. M. H. Greenberg, tł. zbiorowe, Poznań 1999 Zysk i S-ka Wydawnictwo


D. Wydawnictwa związane z filmem


1. B. Sibley, WŁADCA PIERŚCIENI. Przewodnik po filmie, tł. Aleksandra Jagiełowicz, Warszawa 2001 Amber
2. J. Fisher, WŁADCA PIERŚCIENI.DRUŻYNA PIERŚCIENIA. Filmowe postacie i miejsca, tł. Andrzej Syrzycki, Aleksandra Jagiełowicz, Warszawa 2001 Amber
3. J. Fisher, WŁADCA PIERŚCIENI.DWIE WIEŻE. Filmowe postacie i miejsca, tł. Cezary Frąc, Warszawa 2002 Amber
4. J. Fisher, WŁADCA PIERŚCIENI.POWRÓT KRÓLA. Filmowe postacie i miejsca, tł. , Warszawa 2004 Amber


E. Fanziny
Uwaga: autor ma bardzo ograniczony dostęp do tego typu wydawnictw, stąd informacje w tym dziale są niekompletne (omówienie poz.1,2,3,4 w: SFinks 5(7) 1995, s.10.

1.Gwaihirzę, wydawany przez Sekcję Tolkienowska Śląskiego Klubu Fantastyki, Katowice
2.Little Gwaihir, wydawany jw.
3.Wiadomości Bucklandu, wydawany jw.
4. Gwaihir, wydawany jw
5. Vingilote, Loża Tolkienowska, Kraków
6. Galathilion, wyd. T.Gubała
7. Śródziemie, wydawany przez Towarzystwo Hobbityczne, Warszawa
8. Simbelmyne, dwumiesięcznik Sekcji Tolkienowskiej Śląskiego Klubu Fantastyki; por. omówienia nrnr 3-4, 4 [w:] SFinks 1(17) 1998, s.59.


F. Pisma
Uwaga: podaję tylko pismo, o którego powstaniu i kolejnych numerach jestem informowany
1. Aiglos: Almanach Tolkienowski, wydawany przez Śląski Klub Fantastyki, Katowice


G. Gry fabularne, przygodowe, itd.


1. Śródziemie. Gra fabularna, red. wyd. pol. Andrzej Miszkurka, tł. Marek Soczówka, Wojciech Szypuła, Warszawa 1996, MAG (dwa wydania)
2. W poszukiwaniu palantira, Warszawa 1997 MAG
3. Stwory Śródziemia. Bestiariusz do gry >Śródzemie<, tł. Maciej Kocuj, Wojciech Szypuła, Warszawa 1996 MAG
4. >Władca Pierścieni<. Gra przygodowa, tł. Dariusz Paszkowski, red. Jarosław Grzędowicz, Andrzej Miszkurka, Warszawa 1995 MAG [komplet obejmuje: Wprowadzenie Świt wstaje wcześnie, kolorową mapę Śródziemia, kartonowe sylwetki postaci (do wycięcia), trzy czarno-białe plany sytuacyjne, charakterystyki postaci, podręcznik Mistrza Gry, kostki oraz podstawki dla postaci]
5. Gra karciana Władca Pierścieni [dostępna w dwu wersjach językowych - angielskiej i polskiej].


H. Informacje dodatkowe


Opracowanie J.R.R.Tolkien: recepcja polska istnieje także na dyskietce. Jest to jednak wersja z 1996 roku BEZ zmienionej bibliografii. Redaktor rozważa ew. umieszczenie jej, w wersji PDF, na jednej ze stron www poświęconych Tolkienowi.
Niniejsza bibliografia NIE uwzględnia stron www.
JZL



IV. OPRACOWANIA NIEPUBLIKOWANE


Szkarłat B., Inspiracje literackie, mitologiczne i baśniowe we "Władcy Pierścieni", praca mgr., Wrocław 1993
Grodzka E., Bestsellery w literaturze popularnej, praca mgr, Wrocław 1995
Artymiuk M., Organizacja przestrzeni w Tolkienowskich utworach o Śródziemiu, praca mgr., Wrocław 1996
Pruszkowska-Łuciuk Krystyna, Aspekty śmierci i ich wpływ na świat przedstawiony w dziele literackim (na przykładzie twórczości J.R.R.Tolkiena), praca mgr., Warszawa 1996
Skiba A., Motyw przemiany wewnętrznej bohatera w literaturze fantasy, praca mgr., Wrocław 1996
Szurek Agnieszka E., Pojęcie fikcji w odniesieniu do powieści J.R.R.Tolkiena "Władca Pierścieni", praca mgr, Warszawa 1997
Szurek Agnieszka E., Literatura fantasy i jej romantyczny rodowód, praca dr, Warszawa 2002
Leginowicz E., Świat magii w Tolkienowskich powieściach o Śródziemiu, praca mgr., Wrocław 1997
Zaworonek A., Podziemny świat J.R.R.Tolkiena. Znaczenia i wartości, praca mgr., Wrocław 1998
Kruszyńska Agnieszka, Tradycje i motywy średniowieczne w OPOWIEŚCIACH Z NARNI C. S. Lewisa, praca mgr, Pułtusk 2000
Stopa Karolina, Słowo jako czynnik stwarzający o kształtujący rzeczywistość w świecie przedstawionym J. R. R. Tolkiena, praca mgr, Warszawa 2001
Aust Katarzyna, Problem tłumaczeń dzieł J. R. R. Tolkiena, praca mgr, Warszawa 2003
Pobieżyńska Maja, Problemy oralności w dziele J.R.R. Tolkiena, praca mgr, Warszawa 2005

W sprawie ww prac kontakt we Wrocławiu dr Anna GEMRA, w Warszawie prof. dr hab. Jakub Z. LICHAŃSKI.

Z wykorzystaniem materiałów dostarczonych przez Śląski Klub Fantastyki, oraz dr Annę Gemrę z Uniwersytetu Wrocławskiego.


aktualizacja 2006-01-17